31 grudnia 2025 r. zamknął okres przejściowy CBAM, który trwał od 1.10.2023 do 31.12.2025. W tym czasie obowiązek po stronie importerów i pośrednich przedstawicieli celnych sprowadzał się głównie do kwartalnego raportowania emisji wbudowanych poprzez rejestr przejściowy CBAM. Od 1 stycznia 2026 r. wchodzimy w okres docelowy: import towarów objętych CBAM będzie wymagał działania w rejestrze docelowym oraz posiadania statusu „upoważnionego zgłaszającego CBAM” (albo wyznaczenia upoważnionego przedstawiciela, który realizuje obowiązki w imieniu firmy)
Okres przejściowy
Okres przejściowy dotyczący CBAM trwał od 1 października 2023 do 31 grudnia 2025. W okresie przejściowym importerzy oraz pośredni przedstawiciele celni mieli obowiązek składania kwartalnych raportów, które obejmują informacje na temat towarów podlegających mechanizmowi CBAM. Raporty te muszą być przekazywane najpóźniej miesiąc po zakończeniu każdego kwartału, począwszy od pierwszego sprawozdania, dotyczącego towarów importowanych w IV kwartale 2023 roku, które należało złożyć do 31 stycznia 2024 roku.
KONIEC OKRESU PRZEJŚCIOWEGO
Procedura uzyskania statusu „upoważnionego zgłaszającego CBAM” jest zdecydowanie bardziej wymagająca niż dotychczasowe raportowanie w okresie przejściowym i w praktyce oznacza przygotowanie danych, dokumentów i oświadczeń (najlepiej od razu w formie podpisanej elektronicznie). W pierwszej kolejności trzeba ustalić i zebrać dane bazowe, bez których nie da się sensownie złożyć wniosku ani dobrze zaplanować obowiązków na 2026 r, m.in .:
- Rodzaj towarów CBAM: kod CN i krótki opis (czyli co dokładnie importujesz w rozumieniu CBAM).
- Wolumeny i wartości: masa oraz wartość towarów podlegających CBAM – w ujęciu szacunkowym dla 2026 i 2027 r. (wniosek składany na początku 2026 r. traktuje 2026 jako „rok bieżący”, więc te estymacje są kluczowe dla spójności deklaracji i późniejszego zarządzania ryzykiem).
- Dokumenty i oświadczenia – część z nich potwierdza wiarygodność firmy i osób odpowiedzialnych, a część porządkuje to, jak firma będzie kontrolować CBAM wewnętrznie.
Na samym końcu pojawia się część „finansowo-operacyjna” – bez tych informacji system może nie dopuścić do finalizacji wniosku. To zwykle również najtrudniejsze dane do zgromadzenia, bo wymagają zaangażowania działu księgowości/finansów i sięgnięcia do zamkniętych okresów sprawozdawczych. W praktyce potrzebne są:
- status prawny i wielkość przedsiębiorstwa (micro/small/medium/large),
- liczba osób zaangażowanych w raportowanie CBAM, kontrole wewnętrzne oraz zarządzanie certyfikatami,
- dane finansowe za 3 ostatnie zamknięte lata obrotowe (m.in. obrót, aktywa obrotowe, zobowiązania krótkoterminowe),
- waluta oraz informacja o stracie (jeżeli dotyczy).
Należy również pamiętać, że mimo iż część oświadczeń w systemie CBAM/PUESC składa się „checkboxami”, to z punktu widzenia bezpieczeństwa prawnego rekomendowane jest posiadanie ich również w formie pisemnej (papierowej lub podpisanej elektronicznie) – na wypadek kontroli KAS, audytu lub sporu, gdy trzeba wykazać podstawę do złożenia oświadczeń w imieniu firmy.
31.12.2025 skończył się okres przejściowy CBAM – od 1.01.2026 obowiązuje rejestr docelowy i status „upoważnionego zgłaszającego”. Jeśli więc importujesz towary CBAM - to ostatni moment, by przygotować dane i dokumenty.
Dlaczego to jest naprawdę ważne – i czemu nie warto odkładać tego na później
Od 1.01.2026 CBAM staje się obowiązkiem, który realnie „dotyka” operacji importowej: status, rejestr docelowy, certyfikaty i spójność danych będą miały znaczenie nie tylko środowiskowe, ale też organizacyjne i finansowe. A im później zaczyna się porządkowanie kodów CN, wolumenów, uprawnień PUESC i dokumentów wewnętrznych, tym większe ryzyko działania pod presją czasu, błędów w danych oraz chaosu odpowiedzialności „kto co ma dostarczyć”.
Przypominamy również, że w Rozporządzeniu Wykonawczym Komisji Europejskiej przewidziano możliwość skontrolowania kontroli deklaracji CBAM oraz przedsiębiorców, którzy takie deklaracje składają. Komisja Europejska również ma obowiązek poinformowania Państwa Członkowskiego o przedsiębiorcach, którzy nierzetelnie wywiązują się z obowiązków składania raportów CBAM, a także o wykrytych nieprawidłowościach.
Jak może pomóc Ecothesis?
W Ecothesis prowadzimy takie procesy od początku do końca - od identyfikacji towarów CBAM i kodów CN, przez przygotowanie szacunków na 2026–2027, kompletowanie dokumentacji i oświadczeń, po wsparcie w uporządkowaniu dostępu przez PUESC oraz przygotowanie prostych kontroli wewnętrznych pod CBAM.
Jeśli chcesz wejść w 2026 r. z tematem „domkniętym” i spokojnie przejść przez wniosek - zapraszamy po ofertę.