Zużyte baterie litowo-jonowe zyskają odrębny kod odpadu niebezpiecznego, a baterie alkaliczne również otrzymają gwiazdkę. To zmiany klasyfikacji odpadów, nie tylko bardziej precyzyjne opisy. Zakłady używające baterii powinny przejrzeć swoje strumienie i zasady gospodarowania odpadami. Producenci zyskają również bardziej szczegółowe kody odpadów produkcyjnych. Zmiany UE są przyjęte; polskie rozporządzenie i jego przepisy przejściowe pozostają projektem.
Stan prawny i etap prac legislacyjnych zweryfikowano: 10.09.2026 r. Aktualizacja redakcyjna: 11.09.2026 r. — rozwinięcie wątku baterii litowo-jonowych i alkalicznych.
Co jest już przesądzone, a co pozostaje projektem?
Podstawą zmian jest decyzja delegowana Komisji (UE) 2025/934, aktualizująca unijny wykaz odpadów w zakresie baterii. Termin jej stosowania to 9 grudnia 2026 r. Pierwotnie wskazany listopadowy termin został zmieniony sprostowaniem. To ważne przy korzystaniu ze starszych opracowań i pierwotnego tekstu decyzji. Decyzja UE i jej załącznik, sprostowanie terminu.
W Polsce nadal obowiązuje rozporządzenie Ministra Klimatu z 2 stycznia 2020 r. Nowy projekt, oznaczony numerem 1288 w wykazie prac MKiŚ, jest datowany na 3 września 2026 r. i został udostępniony w RCL 10 września 2026 r. Znajduje się na etapie konsultacji publicznych. Zakłada wejście w życie 9 grudnia, lecz nie jest jeszcze ogłoszonym prawem. Obowiązujący katalog, projekt i dokumentacja RCL.
Należy więc oddzielić przyjęte zmiany unijnej klasyfikacji od proponowanych polskich zasad przejścia na nowe kody. Te drugie mogą jeszcze ulec zmianie.
Baterie litowo-jonowe: od 16 06 05 do kodu odpadu niebezpiecznego
Obowiązujący polski katalog nie zawiera odrębnej pozycji dla baterii litowo-jonowych w podgrupie 16 06. Dla zużytych baterii Li-ion klasyfikowanych dziś pod ogólnym kodem 16 06 05 „Inne baterie i akumulatory”, bez gwiazdki, nowa klasyfikacja przewiduje 16 06 07* „zużyte baterie litowe”. Pozycja ta obejmuje również baterie litowo-jonowe, ale nie ogranicza się wyłącznie do nich. To zmiana klasyfikacji na odpad niebezpieczny, nie tylko bardziej precyzyjna nazwa. Obowiązujący katalog odpadów; decyzja (UE) 2025/934, załącznik.
Brak gwiazdki nie oznaczał braku zagrożenia pożarowego. Uszkodzenie, zwarcie lub przegrzanie baterii litowo-jonowych może prowadzić do gwałtownych reakcji, pożaru i emisji niebezpiecznych gazów. Nowa klasyfikacja nie tworzy tych zagrożeń — zmienia sposób ujęcia odpadów w katalogu. Klasyfikacji odpadu nie należy utożsamiać z oceną zagrożeń pożarowych ani klasyfikacją transportową. Informacja PSP o zagrożeniach związanych z bateriami Li-ion.
Drugim istotnym przykładem są baterie alkaliczne: 16 06 04 → 16 06 04*. Odpady objęte tą pozycją uzyskują status niebezpiecznych. Firma powinna więc przeanalizować nie tylko kod w ewidencji, lecz także zasady magazynowania, dokumentację i ustalenia z odbiorcą, z uwzględnieniem właściwych przepisów przejściowych.
Te przykłady dotyczą wydzielonych strumieni zużytych baterii w podgrupie 16 06. Nie oznaczają polecenia przeklasyfikowania każdego odpadu zawierającego baterię ani wszystkich odpadów spod 16 06 05 na 16 06 07*. Dla odpowiednich strumieni komunalnych istnieją odrębne pozycje w grupie 20. Rozstrzygające pozostają źródło powstania i charakter konkretnego odpadu. Terminy stosowania zmian i proponowane polskie zasady przejściowe wyjaśniamy poniżej.
Dlaczego to istotna przebudowa, a nie kosmetyka katalogu?
Nowa klasyfikacja dokładniej rozróżnia skład chemiczny baterii oraz etap, na którym powstaje odpad: produkcję, użytkowanie i przetwarzanie. Podgrupa 16 06 rozrasta się z sześciu do 28 pozycji. Pojawiają się odrębne kody dla różnych chemii baterii, rozbudowany zestaw kodów produkcyjnych oraz nowa podgrupa 19 14 dotycząca frakcji pośrednich z przetwarzania. Zmiany obejmują również wybrane pozycje w grupach 09, 10, 19 i 20. Załącznik nr 1 do projektu oraz uzasadnienie, s. 1–2.
Wybrane przykłady pokazują praktyczny kierunek zmian:
| Obszar | Zmiana klasyfikacji | Znaczenie dla firmy |
|---|---|---|
| Baterie alkaliczne | Dotychczasowy kod 16 06 04 otrzymuje gwiazdkę: 16 06 04*. | Zmienia się status objętego tą pozycją odpadu na niebezpieczny. |
| Zużyte baterie litowe, w tym litowo-jonowe | Pojawia się odrębny kod 16 06 07*. | Dla baterii Li-ion klasyfikowanych dziś pod 16 06 05 oznacza to odrębną pozycję i status odpadu niebezpiecznego. |
| Zmieszane zużyte baterie | Pojawia się kod 16 06 13*. | Sposób zbierania i rozdzielania strumieni wymaga uwagi. |
| Produkcja baterii litowych | Wprowadzane są kody 16 06 24* i 16 06 25, rozróżniające odpady według wskazanego w katalogu kryterium substancji niebezpiecznych. | Odpady produkcyjne uzyskują pozycje wyraźnie związane z technologią ich powstawania. |
| Przetwarzanie baterii | Nowa podgrupa 19 14 obejmuje określone frakcje pośrednie. | Klasyfikacja lepiej rozdziela zużytą baterię od odpadów powstających podczas jej przetwarzania. |
Tabela zawiera skróty opisowe, nie pełne nazwy ani instrukcję przypisania kodu. Przykłady zużytych baterii odnoszą się do podgrupy 16 06; dla odpowiednich strumieni komunalnych przewidziano odrębne pozycje w grupie 20. Kod trzeba dobierać do konkretnego odpadu i źródła jego powstania. Projekt, załącznik nr 1, s. 33–34 i 44–46.
To duża zmiana w obszarze baterii, nie kompleksowa modernizacja klasyfikacji wszystkich odpadów przemysłowych.
Nie tylko fabryki baterii i zakłady recyklingu
Temat dotyczy również przedsiębiorstw, które baterii nie produkują, lecz używają ich w urządzeniach, narzędziach, systemach zasilania czy wyposażeniu zakładu. Punktem wyjścia powinno być ustalenie, jakie odpady faktycznie powstają w firmie i kto odpowiada za nie w danym modelu obsługi urządzeń.
Innego przygotowania potrzebuje zakład wymieniający baterie w swoim wyposażeniu, innego producent ogniw, a jeszcze innego instalacja przetwarzająca odpady bateryjne. Nie każda firma będzie objęta tym samym zakresem obowiązków.
Szeroki krąg zainteresowanych potwierdza OSR: wymienia wytwórców, zbierających, przetwarzających, pośredników i sprzedawców odpadów. Nie ma więc podstaw, aby ograniczać komunikację o zmianach wyłącznie do producentów baterii. OSR, pkt 4.
Kod odpadu to także kwestia znalezienia odbiorcy
Odpad z produkcji baterii nie musi być gotową, zużytą baterią. Może powstawać przy przygotowaniu materiałów elektrodowych, cięciu elementów lub odrzuceniu ogniw niespełniających wymagań jakościowych. Nowe kody produkcyjne wyraźniej uwzględniają tę rzeczywistość.
Pokazuje to również projektowana tabela korelacji. Z nowym kodem 16 06 24* powiązano między innymi dotychczasowy 16 03 03*, a z 16 06 25 — dotychczasowy 16 03 04. Nie oznacza to przeniesienia wszystkich odpadów z tych ogólnych pozycji do kodów bateryjnych. O przyporządkowaniu rozstrzyga charakter konkretnego odpadu. Projekt, załącznik nr 2, s. 53–54.
Praktyczny problem nie kończy się na znalezieniu numeru w katalogu. Wytwórca potrzebuje również odbiorcy, którego uprawnienia i możliwości technologiczne obejmują dany odpad. Przy szerokiej kategorii trudniejsze może być jednoznaczne opisanie, jaki materiał ma być przyjmowany i jak będzie przetwarzany. Sama obecność ogólnego kodu w katalogu nie zapewnia dostępności odpowiedniego odbiorcy.
W naszej ocenie bardziej szczegółowe kody mogą ułatwić porozumienie między wytwórcą, odbiorcą i organem prowadzącym postępowanie. To potencjalna korzyść nowelizacji, a nie gwarancja szybszego uzyskania zezwolenia czy natychmiastowej poprawy dostępności usług.
Nie jest to jednak uniwersalne rozwiązanie problemu odpadów produkcyjnych. W szczególności zmiana bateryjna nie porządkuje automatycznie klasyfikacji wszystkich wybrakowanych podzespołów elektronicznych. Braku produkcyjnego nie należy utożsamiać z częścią wymontowaną ze zużytego urządzenia wyłącznie dlatego, że oba odpady wyglądają podobnie.
Trzy daty, których nie należy ze sobą mylić
W polskim projekcie data wejścia w życie katalogu nie jest jedynym terminem istotnym dla przedsiębiorcy:
| Termin | Znaczenie i status |
|---|---|
| 9 grudnia 2026 r. | Termin stosowania decyzji UE po sprostowaniu. Polski projekt zakłada wejście nowego rozporządzenia w życie tego samego dnia. |
| Koniec 2026 r. / początek 2027 r. | Projektowany § 6 zachowuje stare kody w dokumentach ewidencji obejmujących okres do 31 grudnia 2026 r. oraz we wskazanych sprawozdaniach i wykazach za 2026 r. i lata wcześniejsze. Nowa klasyfikacja ma zatem wejść do bieżącej ewidencji za okres od 2027 r. |
| 1 stycznia 2030 r. | Projektowany § 5 przewiduje odroczone stosowanie wymagań gospodarowania odpadami niebezpiecznymi wskazanymi w tabeli korelacji, z zastrzeżeniem szczególnych wymagań określonych w decyzjach. To rozwiązanie projektowane, nie ogólne zwolnienie z obowiązków. |
Źródła: sprostowanie decyzji UE, projekt, § 5–6 i § 9, oraz uzasadnienie, s. 4.
Przykładowo: sprawozdanie za 2026 r. składane w 2027 r. miałoby nadal posługiwać się dotychczasowymi kodami. Nie należy utożsamiać roku złożenia sprawozdania z okresem, którego ono dotyczy.
Szczególnej ostrożności wymaga termin 2030 r. Uzasadnienie rozdziela zmianę klasyfikacji odpadu na niebezpieczny od późniejszego stosowania wskazanych wymagań gospodarowania nim. Nie wolno z tego wyprowadzać wniosku, że do 2030 r. można ignorować zagrożenia, warunki istniejących decyzji albo wszystkie inne obowiązki. Zakres tego mechanizmu trzeba ocenić dla konkretnej sytuacji i ponownie sprawdzić po ogłoszeniu przepisów.
Czy trzeba będzie zmienić pozwolenie lub zezwolenie?
Nie można dziś twierdzić, że sama zmiana katalogu wymusi zmianę każdej decyzji. Projektowany § 4 przewiduje mechanizm zachowania ciągłości decyzji ostatecznych wydanych przed wejściem w życie rozporządzenia, z wykorzystaniem tabeli korelacji. Obejmuje nie tylko zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie, lecz także pozwolenia na wytwarzanie odpadów, pozwolenia zintegrowane oraz inne decyzje odnoszące się do kodów i rodzajów odpadów. OSR wyraźnie wskazuje zamiar uniknięcia powszechnego obowiązku ich zmiany. Projekt, § 4; uzasadnienie, s. 2–4; OSR, pkt 6–7.
Nie oznacza to jednak, że tabela korelacji zastępuje analizę całej decyzji. Trzeba sprawdzić opis odpadu, zakres działalności, technologię, ilości i warunki gospodarowania. Nie należy traktować ogólnego dawnego kodu jako automatycznego uprawnienia do przyjmowania dowolnych odpadów objętych nowymi pozycjami.
Dla postępowań wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną projektowany § 7 zasadniczo przewiduje nowy katalog. Zawiera jednak wyjątki dotyczące spraw wskazanych w art. 193 ust. 1c Prawa ochrony środowiska i art. 226a ust. 1 ustawy o odpadach. Dlatego sytuacja firmy z decyzją ostateczną i firmy czekającej na rozstrzygnięcie wymaga osobnej oceny.
Co warto zrobić w zakładzie już teraz?
Nie trzeba czekać na ostateczny tekst rozporządzenia, aby przygotować dane do analizy. Rekomendujemy sześć kroków:
- Zidentyfikować strumienie odpadów. Oddzielić zużyte baterie, odpady produkcyjne oraz odpady z przetwarzania. Ustalić ich pochodzenie, skład i obecną klasyfikację.
- Przygotować roboczą mapę kodów. Zestawić obecne pozycje z nowymi, zaznaczając zmianę statusu na niebezpieczny i przypadki wymagające dodatkowych danych. Nie zmieniać bieżącej ewidencji przed ustaleniem właściwej podstawy i terminu.
- Przejrzeć decyzje i otwarte postępowania. Oddzielić dokumenty ostateczne od spraw w toku. Sprawdzić nie tylko kody, ale również zakres i warunki decyzji.
- Porozmawiać z odbiorcami. Uzgodnić, jakie strumienie będą przyjmować po zmianach i na jakiej podstawie. Nie zakładać ani automatycznej utraty, ani automatycznego rozszerzenia ich uprawnień.
- Sprawdzić organizację gospodarowania odpadami. Ocenić segregację, magazynowanie, oznakowanie, bezpieczeństwo i przygotowanie do przekazania. Wymagania transportowe zweryfikować odrębnie — gwiazdka przy kodzie odpadu nie zastępuje klasyfikacji przewozowej.
- Zaplanować przejście ewidencji i sprawozdawczości. Uwzględnić różne okresy rozliczeniowe, instrukcje dla pracowników oraz finalne przepisy i komunikaty dotyczące BDO.
To plan przygotowawczy, a nie stwierdzenie, że każda firma musi wykonać identyczny zestaw formalności.
Jak może pomóc Ecothesis?
Ecothesis wspiera przedsiębiorstwa w analizie klasyfikacji odpadów, przeglądzie decyzji i obowiązków oraz przygotowaniu praktycznego planu dostosowania. Punktem wyjścia powinny być rzeczywiste odpady zakładu i jego dokumenty — nie sama lista nowych kodów.
Skontaktuj się z nami w sprawie analizy wpływu zmian na Twój zakład: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript., +48 530 778 650.
Źródła
- Decyzja delegowana Komisji (UE) 2025/934 z 5 marca 2025 r. — przyjęte zmiany unijnego wykazu odpadów.
- Sprostowanie opublikowane 19 sierpnia 2025 r. — termin stosowania: 9 grudnia 2026 r.
- Rozporządzenie Ministra Klimatu z 2 stycznia 2020 r. — obowiązujący katalog krajowy na dzień weryfikacji.
- RCL: projekt MKiŚ nr 1288 — projekt z 3 września 2026 r., uzasadnienie, OSR oraz załączniki, udostępnione 10 września 2026 r.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej analizy prawnej ani klasyfikacji konkretnego odpadu. Część krajowa opisuje projekt rozporządzenia, którego treść może ulec zmianie. Stan prawny i etap prac zweryfikowano 10.09.2026 r.